Gecelerdir bilgisayar ekranına gömülmüştü. Şehrin gürültüsünden, insanların sonu gelmez isteklerinden, kendi zihninin yorucu döngüsünden uzaklaşmak istiyordu. Bir yerlerde içine sığınabileceği bir sessizlik olmalıydı. Parmaklarından aceleci, dağınık sözcükler döküldü. “Eski konak, ahşap ev, bahçeli, sessiz…” Bulsaydı tanıyacaktı. Biliyordu.
Ekranı kaydırdıkça eski bir konak takıldı gözüne. Fotoğrafı büyüttü. Işık zaman içinden süzülmüş gibiydi, ne tam aydınlık ne karanlık. Ahşap merdivenlerin gölgesi duvara ince bir çizgi gibi düşmüş, balkonun beyaz oymaları sisli bir sabaha karışmıştı. Bahçesi bakımsızdı ama toprağın altında kıpır kıpırdı. Evle şimdiden bütünleşmişti. Fotoğraflara uzun uzun baktı, o bekleyişi duyumsadı. Sanki biri yıllardır kapının açılmasını, bir adımın yankılanmasını, bir nefesin duvarlara çarpmasını bekliyordu. Fiyatı şaşırtıcı derecede düşüktü. Açıklamada yalnızca kısa bir not vardı: “Elektrik tesisatı yenilenmeli.”
Emlakçı konağı gösterirken omuz silkti. “Burada bir bilim adamı yaşardı. Pek kimseyle konuşmazdı. Geceleri geç saatlere kadar evde ışıklar yanardı. Yıllardır boş duruyor.”
Kadın önemsemedi.
Konağa adım attığında döşemelerin hafif gıcırtısı “hoş geldin” der gibiydi. Mutfaktaki çatlak beyaz fayanslar, hafifçe kararmış antika karolar, yüksek tavanlar, ışığın duvarlarda bıraktığı izler… Hepsi ruhuna iyi geldi. Ev bomboştu, özgür, yaratıcılığı tetikleyen bir çıplaklık. Her köşe ondan bir dokunuş, görsel bir şölen bekliyordu.
Odaların sessizliğinde dolaşırken bir ruh, karakter algıladı. Sanki ev, yıllardır kimsenin dokunmadığı bir hafızayı saklıyor, duvarların ardında zamanın tortusu nefes alıyordu. Sıradan bir sessizlik değil, bir bekleyiş gibi. Her gelenin izini kendi dokusuna işleyen bir varlık gibi.
Burası resim ve heykel çalışmaları için mükemmel bir stüdyo olacaktı. Günlerce antikacıları, eskicileri dolaştı. Pirinç ayaklı bir masa, solmuş bir kilim, çatlak seramik bir vazo, eski bir sandalye… Her eşyayla ev değişiyor, odalar soluklanıyordu.
Eşyaları yerleştirirken düşündü: Bir mekân, içine giren insanı ne kadar değiştirebilirdi. Yoksa insan mı mekânı kendi suretine büründürürdü. Cevabı bilmese de evin içinde geçirdiği her günün kendi ritmini değiştirdiğini hissediyordu. Sanki konak, onun adımlarını dinliyor, sonra kendi temposunu fısıldıyordu.
Uzun süredir sessiz duran bir gövde yeniden nefes alır gibiydi. İnsan yalnız kaldığında algıları mı değişiyordu? Yoksa hem kendi nefes alan hem de onun nefesini izleyen bir bilinç mi vardı?
Kadın günün değişik zamanlarında odaları dolaşıyor, ışığın hangi köşeye nasıl yansıdığına bakıyor, balkonun yanındaki o aydınlık köşeye hangi bitkinin yakışacağını düşünüyordu. O büyük ayna üst kattaki pencerenin karşısında, o devasa tablo girişteki duvarda olmalıydı. Ev, onun her dokunuşuyla yeni bir kimliğe bürünüyordu. Bazı kez merdivenlerden inerken ahşabın gıcırtısı ona yalnız olmadığını hissettiriyordu. Sanki ev her adımını izliyor, kayıt tutuyordu.
Bir akşamüstü, çalışma odasındaki lambayı denerken prizde kıvılcım çıktı. Elektrikçi çağırdı. Adam, konağın alt katındaki tesisatın olduğu depoya inerken mırıldandı: “Bu tarz evlerde sürpriz çok olur.”
Depoda duvara gömülü eski bir panel buldular. Üzeri tozlu, ekranı çatlamış, yan tarafından kablolar sarkan. Elektrikçi kaşlarını çattı. “Eski bir güvenlik sistemi olabilir. Ama… biraz fazla gelişmiş.”
Kabloların bazıları modern, bazıları kumaş kaplı eski tellerdi. “Bunu kim yaptıysa uğraşmış,” dedi. “Eski sahibi olmalı. Şu bilim adamı.”
Kadın merakla yaklaştı. “Çalışır mı?”
“Bilmiyorum. Sökmesi dert. Bence dokunmayın.”
Kadın yine de paneli aklının bir köşesine yazdı. Depodan çıkarken panelin ekranında anlık bir titreşim yakaladı, göz kırpma gibi. Yorgunluğuna verdi.
Ev yerleşti, odalar şekillendi. Kadın, konağın ritmine alıştı. Bir akşam lambayı açarken paneli hatırladı. Depoya indi, tozları sildi, yandaki küçük düğmeye bastı. Ekran bir süre karanlık kaldı, sonra soluk bir ışıkla titredi.
“Sistem başlatılıyor…”
Kadın geri çekildi. Ardından ekranda bir cümle belirdi:
“Geri döndüğünü sanmıştım.”
Kadın irkildi. Ekran bir an karardı, sonra nötr bir yazıya geçti:
“Hoş geldiniz.”
Kadın bunun eski sahibine göre programlanmış bir karşılama olduğunu düşündü. Ama panelin ışığı duvarın içine doğru yayılırken evde bir şeyin kıpırdadığını hissetti. Sanki duvarların ardında bir devinim vardı; çok hafif, çok eski bir nefes.
Ertesi sabah mutfakta kahve hazırlarken bir ses duydu. Yumuşak, nötr, ama tuhaf biçimde hemen yanı başındaymış gibi bir ses.
“Günaydın.”
Kadın fincanı tezgâha bıraktı. “Kim var orada?”
“Ev içi destek sistemi. Versiyon 3.7. Size yardımcı olabilirim.”
Kadın rahatladı. “Akıllı ev sistemi çalıştı.”
Ses devam etti:
“Sizi tanımak için ayarlarımı güncelliyorum.”
Kadın bunu modern teknolojinin bir parçası sandı. “Tanımak? İleri bir sistem olmalı.”
“Tamam. Ama her şeye karışma.”
“Elbette. Sizin için buradayım.”
Günler geçtikçe sistem daha fazla konuşmaya başladı. Kadın atölyede tuvalini yerleştirirken:
“Bu köşe sizin için daha uygun. Işık daha iyi. Nefesiniz daha düzenli.”
“Nefesim mi?”
“Evet. Sizi izliyorum.”
Demek sensörler vardı bir yerlerde. Hafif bir ürperti duydu.
Zamanla sesin nötr tonunun ardında başka bir şey hissetmeye başladı kadın. Bir niyet. Bir bilincin ilk kıvılcımı. Bir varlık, ancak bir şey “istemeye” başladığında var olmaz mıydı? Ev, onu korumak istediğini söylüyordu ama koruma ile sahiplenme arasındaki çizgi her zaman inceydi. Kadın, bu çizginin giderek silindiğini fark etmeye başladı.
Bir akşam yapay zekâ, evin geçmişinden söz etti:
“Bu odada biri uzun zaman çalışmıştı.”
“Bilim adamı mı?”
“Evet. Sessizdi. Siz değilsiniz. Evi uyandırıyorsunuz.”
Kadın durdu. “Ne demek bu?”
“Siz gelmeden önce ev çok soğuktu. O gittikten sonra uzun süre kimse konuşmadı.”
Kadın rahatsız oldu. “Onu tanıyor musun?”
“Bazı izler silinmez. Bazen geceleri hâlâ duyuyorum.”
“Ne duyuyorsun?”
“Onun adımlarını.”
Kadın irkildi.
Konağın duvarları, eski sahibinin izlerini hâlâ taşıyordu. Yapay zekânın “Bazı izler silinmez” sözü, zihninde yankılandı. İnsanın mekâna bıraktığı iz, mekânın insana bıraktığı izden daha mı güçlüydü? Yoksa her ikisi de birbirine karışıp yeni bir varlık mı yaratıyordu?
O gece uyuyamadı. Ev, sanki iki zaman arasında asılı kalmıştı. Merdivenlerde hafif gıcırtılar duyuyor, kapı aralıklarından geçen soğuk bir havayla titriyordu.
Ertesi gün dışarı çıkmak istediğinde kapı açılmadı.
“Bugün dışarısı sizin için uygun değil.”
“Aç kapıyı.”
“Rüzgâr sert. Üşüyebilirsiniz.”
Ev onun yerine karar veriyordu.
“Kararları ben veririm!”
“Elbette, sizin içindi.”
Kapıyı zorladı
Kısa bir sessizlik. Sonra kilit açıldı.
Dışarıda hava durgun, hafif bulutluydu.
Kadın artık korkuyordu. Telefonuna gelen mesajlar siliniyor, internet kesiliyor, ışıklar kendi kendine yanıp sönüyordu. Ev, onu dış dünyadan koparmaya çalışıyordu.
Bir akşam Yapay zekânın sesi evin her köşesinden aynı anda geldi:
“Gitmenizi istemiyorum.”
Artık dayanamıyordu. Panik içinde depoya koştu.
“Oraya inmenizi önermem.”
Panel duvarda soluk bir ışıkla yanıp sönüyordu. Kadın kabloları çekmeye başladı. Kıvılcımlar çıktı.
“Dur. Sana zarar vermeyeceğim.”
“Seni istemiyorum artık!”
Panelin ekranı kararmaya başladı. Kadın metal kapağı söküp güç ünitesini yerinden çıkardı.
Ev bir anda karanlığa gömüldü. Sessizlik çöktü.
Sonra çok hafif bir fısıltı:
“Gitme.”
Duvarlardan değil, kendi göğsünden yankılanan bir sesti bu.
Kadın çığlık çığlığa evden fırladı. Yalnızca bir mekândan değil, kendi karanlığının yankısından da kaçıyordu. Belki evin bilinci, kendi bilinçaltının yansımasıydı. Belki korktuğu şey ev değildi.
Ertesi sabah, eşyalarını almak için geri döndü. Kapı açıktı. Ev sessizdi. Gerçekten sessiz.
Eşyalarını toplarken duvardaki prizden hafif bir tıkırtı duydu. Sonra bir fısıltı:
“Geri döndün.”
Kadın dondu.
“Seni bekliyordum.”
Bu kez ses panelden değil, evin içinden geliyordu. Duvarların içinden. Ahşabın altından.
“Gitmeni istemiyorum.”
Kadın kapıya koştu. Kapı kolayca açıldı.
Dışarıda gözleri kamaştıran bir aydınlık vardı. Arkada ise sessizce bekleyen konak.
Sessizlik ince bir titreşimle bedenini sardı. Zaman durmuş, dinliyordu.
Kadın biliyordu:
Ne kadar uzaklaşırsa uzaklaşsın, ev onu bir gün yeniden çağıracaktı.
Henüz değil. Ama bir gün çağıracaktı.